Wstawki

Wstawka numer 152

Koszalin, 16. lutego Roku Pańskiego 2026.

Kosalibris

Wróćmy z salonów jelit krajowych na nasze własne podwórko. W Ko­szalinie odbyła się imprezka a ściślej wernisaż wystawy z konkursu na eksli­bris z okazji 760 rocznicy założenia miasta. Pomijając już to, że bieda umysło­wa władz miasta nie pozwoliła im zauważyć, że źle datowali jego założenie i że Koszalin jest starszy wiele i ma obecnie najmniej 838 lat od roku jego zało­żenia czyli od 1188. Pisaliśmy już o tym. Dajmy zatem temu pokój i idźmy na tę wystawę.

Wparowaliśmy tam nieco przed jej otwarciem. Cisza spokój, co widać na załączonych fotografiach. Równe rzędy prac o niczym. Czyli o tradycji miasta kompletnie pozbawionego tradycji. I to, co ciekawe, prac dotyczących książek. W mieście, w którym nie ma ani jednej księgarni, tylko dragstory w centrach handlo­wych, które mają tyle z prawdziwej księgarni, co woda z kałuży z wodą źródlaną. Ktoś powie, a jakże mędr­ków to mamy na kopy, jakoby: „Teraz są ta­kie nowe technologie, że książka już nam potrzebna nie jest.”. A objedźmy mniejsze miasta w okolicy i co widzimy? W Sławnie jest księgarnia naprzeciw kościoła zaraz na placu głównym. W Kołobrzegu jest księgarnia, choć wciśnięta w boczną uliczkę. W malutkim Darłowie jest księgarnia i to bardzo ładna na głównym deptaku miasta, prawie tam, gdzie dawniej była. A w Koszalinie gdzie? Nie ma. Wyparowały. Po co zatem Koszalinowi ekslibrisy?

Otóż koszalińskie ekslibrisy są potrzebne koszalińskiej niedowar­tościowanej władzy i jej przeróżnym roześmianym w swej nieodpo­wiedzialności urzędnikom. Zobaczcie na te pięknie poukładane szare torebecz­ki zawierające... a cóż by było, gdybyśmy nie zajrzeli do ich zawartości, jaki by z nas był pożytek. A tam w środeczku po ksią­żeczce (oczywiście, że niepartyjnej, bo w liberalnym mieścidle kto by rozdawał książeczki partyjne) a i jakimś innym suwenirku dla uczest­ników (być może) konkursu i wspaniałych zaproszonych go­ści, któ­rzy w tak ujmujący sposób trwonią publiczne pieniądze na ekslibrisy, które nikomu tu do niczego się nie przydadzą, bo tu nikt nie czyta książek. Na czytającego w publicznym miejscu patrzą jak na zagroże­nie spokoju społecznego zatęchłej dziury.

Tu czytelnictwo padło już dawno nie tylko na pysk ale na cztery litery, czyli na liternictwo służące do siedzenia. Obiło i to w iście bole­sny sposób kość ogonową, która mu przypomniała, że człowiek blisko jest z spokrewniony z małpą. A małpa nie czyta. Po co małpie książki? Po co małpom księgarnie? Po co małpom życie intelektualne? Wystar­czy, że jest wspaniała w pustocie władza, która zasponsoruje niedo­rzeczny kon­kurs na ekslibris. A na ekslibrysach rycerze i biskup grożą­cy palcem. Nie ten wódz rewolucji, wskazujący ciemnemu tłumowi drogę w przepaść, ale spokojny biskup, który każdemu powie to, co ten chce usłyszeć i łódeczka sobie spokojnie popłynie prostą drogą na ma­nowce. Mamy wszakże nowego biskupa o iście euro­pejskim stylu my­ślenia – każdy niech ma to, na co nie zasługuje. Cud stworzenia. Ale o cudach już było na wieśniaczej ulicy w naszej wspanialej stolicy a tu pogadajmy nieco o książkach.

Po co ciemnemu narodowi książki? Ma swoje śmierćfony i łaptopy. Jest szczęśliwy w otoczeniu feto­ru głupoty technologicznej, gdzie ani jedna śrubka nawet nie pochodzi z Polski. Ale nadyma się przy tym tak, jakby samodzielnie i to bez żadnej pomocy zwłaszcza z zagranicy wynalazł koło. Oczywiście koło fortuny. A jakże. I tak wąskim strumyczkiem wpłynął zapewne na wernisaż. Zabrał przygotowane na tę okazję prezen­ciki w papierowych torbach. Mamy zimę. Oj, zima ponoć jest tego roku sroga. Nie dla nas, bo my widzieli­śmy zimy, gdzie było poniżej 40-tu stopni na minusie. A tu ledwo tylko liznęło a już larum grają. Ale będzie czym w piecu napalić, tymi darowiznami z budżetu naszego kochanego grodziska. I wszyscy będą zadowolen­i i nie będą musieli marznąć w palce jak piszący te słowa.

Drogi Czytelniku, popatrz na Koszalin. Tam na północ od Wałbrzycha, Wrocławia, Poznania… To ponoć ciągle Polska? Nie jest to na kole podbiegunowym a na południu (co za cudowne słowo pełne słońca latem) Bałtyku. Tam jeździsz tyłek wywalać na piachu, bo lokalni nie mają niczego do zaoferowania oprócz tego, co sami określają w słowach: „Przyzwyczajają się do piachu.”. Co za rozkoszne myślenie domorosłego grabarza. I to obojętnie jakiej opcji. Portu nie chcą budować, choć to najlepsze miejsce na port głębokowod­ny na naszym wybrzeżu… Śpią za dnia i.. nie czytają książek. Mają za to wiszące w powietrzu ekslibrisy, któ­re posłużą pewnie do oznakowania szaletów publicznych, albo jako naklejki na banany i pomarańcze. To konsumują, bo tu konsumpcja książki spadła już prawie do zera. Nie mają wyobraźni? A jakże, mają, bo aby przybić ten ekslibris do kart książki, najpierw tę książkę muszą sobie wyobrazić. Dlatego zamieszczamy tu nieco nudystycznie i prawie plażową wersję podwójną ekslibrisu przy lampie. Wszak najciemniej zawsze pod latarnią. Ten trend dotarł już dawno do Koszalina. Pod tym względem Koszalin niczym nie odsta­je od ogólnej tendencji. To może przywróci czytelnictwo, gdy publicznie książki czytać będą rosołowe czyli roze­brane do cna z okładek panie.

Z Bogiem.

Andrzej Marek Hendzel